Expositie Raymakers textiel; Een Kleurrijke Kijk op Vakmanschap

Raymakers textiel; Een Kleurrijke Kijk op Vakmanschap
In het Industrieel Atrium staat in de periode februari t/m juni 2026 een nieuwe thematentoonstelling geprogrammeerd met als onderwerp het Helmondse bedrijf Koninklijke Raymakers. Dit bedrijf kent een rijke en gevarieerde geschiedenis van ruim 250 jaar, tot 2024, en is met name de laatste decennia bekend geworden van Velours (stoffen), onder meer zichtbaar in onze huizen, bioscopen en theaters, maar ook als achtergrond bij de jaarlijkse troonrede. Met als titel Een Kleurrijke Kijk op Vakmanschap, richt de aandacht van de expositie zich, via foto en film, op de geschiedenis en ontwikkeling van de vele activiteiten van de Koninklijke Raymakers.
Achtergronden
De zoon van ene Henricus Raymakers, oorspronkelijk uit Bakel, te weten Joannes Raymakers begon een 1772 een weefbedrijf onder de naam ‘Johan Raymakers en Zoon’. Zijn zoon Anthony Raymakers zet het bedrijf voort en gaat in 1811 een fusie aan met de protestantse Willem Ramaer, waaruit de firma Raymakers & Ramaer voortkomt. Ze fabriceren onder meer “voederbont, blauw wollen kraanoog, Vriesch Bont en rood geruijt Kruny” voor klanten door heel Nederland maar ook, via de Nederlandse Handelsmaatschappij, voor Curacao, Suriname en Zuid-Amerika. Er werken tegen die tijd tegen de vierhonderd medewerkers, voor een schamel loon van 20-65 cent per dag. In 1849 gaat Anthony Raymakers weer alleen verder met zijn twee zonen Johan en Henri en de naam wordt dan A. Raymakers & Zonen. Na het overlijden van Anthony zetten Johan en Henri, samen met de jongere broers Jacques en Anton voort. Rond 1880 worden de eerste stoommachine en stoomweefgetouwen worden in gebruik genomen. In 1884 neemt Johan Raymakers de roodververij van Kaulen over, en zet hij, samen met zijn zoons waaronder Karel, het bedrijf A. Raymakers & Zonen voort. Omstreeks 1911 waren er 411 medewerkers werkzaam; 157 mannen, 250 vrouwen en 4 jongens. En 10 jaar later was het personeelsbestand al weer geroeid naar geroeid naar tot 500 à 600 medewerkers. Dit had onder meer te maken met een uitbreiding van producten zoals dekens (waarvoor een spinnerij werd gebouwd) en was men begonnen met de fabricage van pluche. In 1929 werd Raymakers een Naamloze Vennootschap, maar het bleef een familiebedrijf. De periode 1945 tot aan de 70-er jaren van de 20e eeuw kan waarschijnlijk gezien worden als het hoogtepunt van Raymakers. Niet alleen werd in 1951 het predicaat "Koninklijke" verleend, breidde het bedrijf steeds meer uit en was actief op vele terreinen; onder meer bonte weefsels, dekens, pluche, kunstleer en boekbinderslinnen. In deze periode steeg het aantal werknemers van 1200 tot zelfs 1500 personen. Maar vanaf midden jaren ’60, inmiddels onder leiding van Ruud Raymakers, worden achtereenvolgens de damastweverij, de dekenweverij (1966) en spinnerij (1979) gesloten. Ook een samenwerking in 1978 met Diddens & van Asten (Didas) kon de neerwaartse spiraal niet stoppen. In heel Nederland ging het slecht met de textielindustrie, vooral door de concurrentie met de zogeheten lageloonlanden. In 1981 waren er nog 275 mensen werkzaam en in 1982 volgde zelfs surseance van betaling, door. In die periode werd gekozen voor een specialisatie in velours, waardoor het bedrijf weer vitaal werd. Desondanks werd het bedrijf in 2023 overgenomen door Lantal Textiles. Buiten Helmond heet Raymakers Royal Dutch Textile Mills. Op dat moment werken er nog 120 mensen. Maar in 2024 blijkt de productie van velours nog slechts te redden te zijn door een overname van Vescom.
Praktische informatie.

In de periode van 5 februari 2026 t/m 28 juni 2026 is de expositie iedere donderdag tijdens de reguliere openingstijden van 10.00 – 12.30 uur te bezichtigen. Daarnaast ook iedere laatste zondag van de maand (22/2, 29/3, 26/4, 24/5, 28/6). De entree bedraagt € 5 per persoon. Voor groepen kunnen aparte afspraken gemaakt worden buiten de genoemde openingstijden.