Muurrestant schuurkerk

In de Lindestraat staat een van de oudste monumenten van Asten: de muur van de voormalige schuurkerk Onze‑Lieve‑Vrouw van Klein Linden. Deze muur is tegenwoordig beschermd en begroeid met zeldzame planten. Het is het laatste tastbare overblijfsel van een periode waarin katholieke Astenaren hun geloof alleen in het geheim mochten uitoefenen.

Na de Vrede van Munster in 1648 moeten de katholieken hun grote parochiekerk op het Koningsplein afstaan aan de gereformeerden. Openbare katholieke kerken zijn dan verboden en de katholieken wijken uit naar een schuilkerk in Weert. In 1672, na de Franse inval, versoepelen de regels en wordt in de Lindestraat een schuurkerk ingericht. Dit is een boerderijachtig gebouw met strodak en houten kozijnen, dat van buiten niet als kerk herkenbaar mocht zijn. De diensten vinden er heimelijk plaats, vaak onder toezicht van gereformeerde bestuurders die smeergeld eisen. Een eeuw later krijgen de katholieken toestemming om het gebouw te vernieuwen en het krijgt dan een stenen dak, ijzeren kozijnen en een ruimere opzet. Pastoor Petrus Aarts gaat midden 18e eeuw naast de kerk wonen.

Na de Franse inval van 1794 komt er vrijheid van godsdienst. De katholieken keren terug naar hun oorspronkelijke kerk op het Koningsplein. De schuurkerk verliest haar functie en wordt in 1806 afgebroken. Alleen de muur die de kerk met de pastorie verbond blijft staan. De protestantse gemeente koopt in 1807 de pastorie samen met deze muur. In de koopacte staat als voorwaarde dat de ramen en deuren in de muur dichtgemetseld moeten worden — precies zoals vandaag nog zichtbaar is.

Deze muur vormt daarmee een uniek gemeentelijk monument: het laatste restant van een 18e‑eeuwse schuurkerk, een stille getuige van ruim een eeuw religieuze spanning, gedoogbeleid en verborgen katholieke eredienst in Asten.

Wist je dat?

De protestanten moeten 1798 de grote kerk weer afstaan aan de katholieken. Ze willen graag de schuurkerk van de katholieken huren, maar hebben geen geld. Er wordt verteld dat daarom de schuilkerk in 1806 gesloopt en ook uit wrevel dat de dominee niet verkassen wil uit de pastorie aan de Kerkstraat. Er rest de protestanten niets anders dan bijeen te komen in een kamer van de pastorie, tot de bouw van het protestantse kerkje aan de Lindenstraat.